Joanna Marcinkowska skrifar:
Í Morgunblaðinu í síðustu viku var haft eftir bæjarstjóra Garðabæjar að ekki hefðu verið nein stór kosningamál í Garðabæ, nema kannski að klukkan á ráðhúsinu virkaði ekki. Ég verð að mótmæla því.
Það er vel hægt að vera stolt af Garðabæ. Hér er margt gott. Hér býr kraftmikið fólk, skólar og félagasamtök vinna mikilvægt starf og mörgum líður vel í bænum. En það má ekki rugla saman ánægju með bæinn og því að hér séu engin stór mál. Gott sveitarfélag þarf líka gagnrýna umræðu, framtíðarsýn og kjark til að ræða það sem má gera betur.
Kosningarnar í Garðabæ snerust augljóslega ekki um bilaða klukku. Þær snerust um það hvort ungt fólk og tekjulægri fjölskyldur geti séð sér framtíð í Garðabæ. Þær snerust um það hvort við ætlum að byggja upp fjölbreytt húsnæði eða halda áfram á braut þar sem sífellt fleiri þurfa að flytja úr bænum þegar lífsaðstæður breytast. Þær snerust um það hvort Garðabær eigi að taka meiri ábyrgð á félagslegu húsnæði, búseturéttaríbúðum og leiguhúsnæði í samstarfi við óhagnaðardrifin félög.
Þær snerust líka um barnafjölskyldur. Um leikskólagjöld, bið eftir leikskólaplássi, sumarfrístund, hvatapeninga og þann raunveruleika að ekki allar fjölskyldur hafa sömu fjárhagslegu forsendur til að taka þátt í íþrótta- og tómstundalífi bæjarins. Fyrir foreldra sem þurfa að brúa bilið milli fæðingarorlofs og leikskóla er það ekki smámál. Fyrir fjölskyldu sem þarf að velja hvaða barn fær að halda áfram í tómstundum er það ekki smámál. Fyrir barn sem stendur utan við félagsstarf vegna kostnaðar er það ekki smámál.
Kosningarnar snerust um samgöngur og öryggi. Um það hvort börn geti gengið, hjólað eða tekið strætó á öruggan hátt milli skóla, heimilis, íþrótta og tómstunda. Þær snerust um gangstéttir, lýsingu, almenningssamgöngur, aðgengi fatlaðs fólks og það hvort fólk hafi raunverulegt val um ferðamáta. Það er ekki aukaatriði í bæ sem er að vaxa.
Þær snerust um þjónustu við fatlað fólk, eldra fólk og íbúa sem þurfa skýrar upplýsingar, aðgengi og stuðning. Þær snerust um það hvort við horfum á inngildingu, jafnrétti og mannréttindi sem falleg orð í ræðu eða sem raunveruleg verkefni í stjórnsýslu, skólum, frístundastarfi og þjónustu bæjarins.
Þær snerust um lýðræði. Um það hvort íbúar fái raunveruleg tækifæri til að hafa áhrif áður en ákvarðanir eru teknar. Um það hvort nefndir, ráð og samráð endurspegli fjölbreytt sjónarmið íbúa. Um það hvort stjórnsýslan sé gagnsæ og hvort minnihlutinn hafi raunverulegt aðgengi að umræðu og upplýsingum.
Og já, þær snerust líka um forgangsröðun fjármuna. Fjárhagsáætlanir eru siðferðileg skjöl. Þær sýna hvað við metum, hverja við sjáum og hvaða hópar njóta góðs af ákvörðunum okkar.
Það er auðvelt að gera lítið úr kosningabaráttu með því að vísa í bilaða klukku. En í lýðræðissamfélagi eigum við að taka umræðu íbúa alvarlega, líka þegar meirihlutinn vinnur stóran sigur. Kjósendur sem kusu aðra lista en meirihlutann voru ekki að kvarta yfir klukkunni á Garðatorgi. Þeir voru að kalla eftir öðrum áherslum, meira jafnvægi og skýrari framtíðarsýn.
Stór kosningamál þurfa ekki alltaf að vera hávær átök. Stundum birtast þau í daglegu lífi fólks: í húsnæðisleit ungs fólks, í áhyggjum foreldra yfir sumrinu, í barni sem kemst ekki í tómstundir, í eldri íbúa sem finnur til einangrunar, í fötluðum íbúa sem mætir hindrunum, í nýjum íbúa sem finnur ekki upplýsingar eða í ungmenni sem þarf örugga leið heim.
Garðabær er góður bær. En einmitt þess vegna eigum við að gera meiri kröfur. Við eigum ekki að láta eins og allt sé frábært vegna þess að margt er gott. Við eigum að spyrja: Fyrir hverja virkar Garðabær? Hverjir komast að? Hverjir fá rödd? Hverjir þurfa að bíða? Hverjir þurfa að flytja burt?
Klukkan á ráðhúsinu má gjarnan virka. En það sem skiptir meira máli er að lýðræðið í bænum tifi áfram, að rödd íbúa heyrist og að við tökum framtíð Garðabæjar alvarlega. Kosningarnar í Garðabæ snerust um það.
Höfundur er 2. varabæjarfulltrúi Garðabæjarlistans. Greinin birtist fyrst í Garðapóstinum 11. júní 2026.
