Author: Freyr Thorvaldsson

Fjölbreytni er mikilvægt leiðarstef í sýn Garðabæjarlistans fyrir sveitarstjórnarkosningar í vor. Fjölbreytt samfélag er sannarlega verðugt markmið í sjálfu sér og ákall okkar um aukna fjölbreytni nær til margra málaflokka sveitarfélagsins. Hugtakið er þannig mikilvægur hlekkur í stefnu Garðabæjarlistans í meðal annars menningarmálum, íþrótta- og æskulýðsmálum og mannréttindamálum. Hér mun ég tæpa á því helsta sem viðkemur fjölbreytni í húsnæðisuppbyggingu og í samgöngum.

Garðabær er á tímamótum. Mikil fólksfjölgun hefur orðið í bænum að undanförnu og frekari uppbygging er fyrirhuguð. Það er mikilvægt að tækifærin sem bærinn hefur núna séu nýtt til þess að mæta þeim þörfum sem samfélagið okkar hefur. Það á að vera hægt að leigja í Garðabæ. Það á að vera hægt að kaupa sína fyrstu eign í Garðabæ. Það er tímabært að kynslóðirnar geti allar búið saman í bænum, óháð aldri og tekjum. Við þurfum fjölbreyttari valkosti.

Fjölbreytni í húsnæðisuppbyggingu þýðir ekki einungis að byggja þurfi bæði fjölbýli og sérbýli, íbúðarhúsnæði og atvinnuhúsnæði, heldur einnig að dágóður hluti uppbyggingarinnar fari til óhagnaðardrifinna leigu- og búseturéttarfélaga, í félagslegt húsnæði og í húsnæði sem sérstaklega er ætlað ungu fólki. Þetta hefur skort lengi í Garðabæ og skökk íbúasamsetningin, þar sem fólk á aldrinum 20-40 ára vantar hlutfallslega í bæjarfélagið, er afleiðing þeirrar einsleitnisstefnu sem rekin hefur verið leynt og ljóst í Garðabæ síðustu áratugina. Samhliða þessu þarf að standa vörð um sérstöðu hverfa og tryggja greitt aðgengi íbúa að grænum svæðum og þeirri stórkostlegu náttúru sem umlykur okkur hér í bænum.

Samgöngur eru annar málaflokkur þar sem Garðabær þarf nauðsynlega að taka skref í átt að fjölbreytni. Líkt og í flestum sveitarfélögum landsins hefur ósagða stefnan verið sú að gera fólki á einkabíl lífið eins auðvelt og hægt er. Garðabæjarlistinn leggur áherslu á að fjölbreyttir, virkir og vistvænir ferðamátar verði líka raunverulegur valkostur fyrir íbúa og að innviðir séu byggðir upp og framkvæmdum forgangsraðað með það í huga. Börnin okkar eiga að komast fótgangandi á öruggan hátt í skóla og frístundir. Fólk á að eiga þess kost að geta hjólað í vinnuna á þægilegum og aðgreindum hjólastígum. Við eigum ekki öll að þurfa tvo bíla á heimili til að geta komist í gegnum hversdagsleikann.

Það er langtímaverkefni að koma upp öruggum og skilvirkum innviðum fyrir virka ferðamáta um allt bæjarfélagið, en við þurfum að taka skrefin. Það er staðreynd að það kjósa æ fleiri að nýta virka ferðamáta, við hvetjum börnin okkar til þess að hjóla í skólann, í sund eða í frístundir. Það er gleðiefni að æ fleiri kjósa að nota reiðhjól, rafhjól og rafmagnshlaupahjól til þess að fara á milli staða en það skiptir máli að innviðir styðji við þessa jákvæðu þróun. Garðabæjarlistinn vill koma upp yfirbyggðum, öruggum og myndavélavöktuðum skýlum fyrir minni farartæki við alla skóla og íþróttamannvirki og styðja þannig við fjölbreytni í samgöngum með alvöru aðgerðum – og fækka mögulega nokkrum ‘hjólinu var stolið’ póstum á íbúasíðum Garðabæjar í leiðinni.

Garðabær stendur á krossgötum og tækifærin eru fyrir hendi. Þann 14. maí nk. fáum við að velja hvernig samfélagið okkar á að líta út til framtíðar. Garðabæjarlistinn velur fjölbreytni, í allri sinni stórkostlegu mynd, og við óskum eftir umboði Garðbæinga til þess að vinna henni veg í bæjarstjórn á næsta kjörtímabili.

Höfundur er oddviti X-G, Garðabæjarlistans.

Það má segja að umhverfisnefnd hafi verið nokkuð samstíga s.l. fjögur ár. Ég hef þá pólitísku sýn að þegar kosningum er lokið og fólk fer að vinna saman í ráðum og nefndum eigi að leggja flokkapólitík til hliðar og ráðamenn eigi að vinna saman að velferð samfélagsins en ekki rakka allt niður sem andstæðingur í pólitík leggur til. Þannig hef ég reynt að vinna þau ár sem ég hef starfað í nefndum fyrir Garðabæ og hef átt ágætis samstarf við samstarfsfólk mitt. Að mörgum úrbótum hefur verið unnið á kjörtímabilinu. Hér er talið upp það helsta.

Loftslagsmálin og heimsmarkmiðin hafa vegið þungt á þessu kjörtímabili. Loftslagsstefna hefur litið dagsins ljós og verður hún rýnd á hverju ári og bætt inn í beinagrindina, ef svo má að orði komast. Garðabær mun draga úr losun gróðurhúsalofttegunda vegna eigin reksturs um samtals 33% fram til ársins 2030. Við í Garðabæjarlistanum hefðum kosið metnaðarfyllra markmið, eða um 50% eins og vísindin ráðleggja, en fáum þau svör að það sé ekki raunhæft.

Flokkun á sorpi skipar stóran sess í loftslagsmálum en þar eigum við verk að vinna, en t.d. hefur flokkun á lífrænum úrgangi ekki enn verið tekin upp í Garðabæ. Það horfir þó til betri vegar með samræmdri meðhöndlun úrgangs á suðvesturhorninu sem er löngu tímabær. Stefnt er að innleiðingu ekki síðar en um næstu áramót. Þessu ber að fagna og kemur vonandi til með að skila enn hærra hlutfalli af sorpi sem fer í endurnýtingu.

Garðabær gegn sóun, innkaupa- og úrgangsstefna Garðabæjar, var samþykkt í september 2019. Virkjuð voru græn teymi innan stofnana til að þróa og fylgja eftir markmiðum stefnunnar. Þetta ætti bæði að minnka sóun og kostnað stofnana. Miklar væntingar eru bundnar við þetta góða framtak. Smám saman erum við að fikra okkur inn í framtíðina hvað orkuskipti varðar. Nítján hleðslustöðvar fyrir rafbíla hafa verið settar upp á víð og dreif um bæinn og rafhlaupahjólaleiga tekin í notkun.

Fylgst er vel með mengun í vötnum, lækjum og við strandir Garðabæjar og mælingar teknar vor og haust. Í þessum mælingum eru nokkrir staðir sem koma alltaf fremur illa út og það þarf að ráðast í átak til að koma í veg fyrir að skólp komist í læki. Hér komum við almenningur sterkt inn, en borið hefur á að fólk hafi losað ýmsa mengandi vökva í niðurföll við hús sín. Við verðum öll að vera meðvituð um að það gengur ekki. Einnig er alltaf eitthvað um það að saurgerlar mælist í sjó við strandir. Rannsóknir á lífríki Vífilstaðavatns og Urriðavatns eru til skoðunar.

Garðabær hefur verið duglegur að friðlýsa mikilvæg verndarsvæði. Á þessu kjörtímabili hafa Hlið á Álftanesi og Búrfell, Búrfellsgjá og eystri hluti Selgjár bæst í þann flokk. Í undirbúningi hjá Umhverfisstofnun er Garðahraun efra, neðra Vífilstaðahraun og Maríuhellar ásamt Urriðakotshrauni.

Tillögur Garðabæjarlistans sem hlotið hafa brautargengi hjá meirihlutanum eru; að veita fyrirtækjum og einstaklingum viðurkenningu sem ná góðum árangri í að minnka plastsóun, að flokka, endurnýta og sporna við matarsóun og að flýta LED-væðingu lýsingar í Garðabæ um fjögur ár, en það sparar mikinn kostnað. Tekið var vel í tillögu okkar um upphækkun og lagningu göngustígs við Suðurstrandarveg en í dag er þar eingöngu reiðstígur. Málið virðist hafa dagað uppi hjá umhverfis- og tæknisviði.

Fræðslu og sögugöngur hafa því miður lagst af í bili vegna aðstæðna í samfélaginu en vonandi verður þráðurinn tekinn upp að nýju þegar aðstæður leyfa.

Umhverfismál hafa alltaf skipt miklu máli en líklega aldrei meira máli en í dag vegna þeirrar loftslagsvár sem steðjar að heiminum. Það þarf stöðugt að stoppa þá af sem engu eira þegar gróði er annars vegar. Landið okkar er dýrmætt og þarf sinn málsvara. Við í Garðabæjarlistanum höfum staðið vaktina í umhverfisnefnd og bæjarstjórn á kjörtímabilinu og munum svo sannarlega halda áfram að leggja okkar af mörkum í þágu náttúrunnar á því næsta.

Sveinbjörg Vilhjálmsdóttir fulltrúi Garðabæjarlistans í umhverfisnefnd.

Garðabær er merkilegur bær fyrir margra hluta sakir. Nálægð við náttúruperlur, rík saga, frábærir skólar, öflugt íþrótta- og æskulýðsstarf og auðvitað fólkið sjálft eru þeir þættir sem vega hvað þyngst í því að fólk velur að búa hér. Það er yndislegt að búa í Garðabæ. Garðabæjarlistinn veit þó að með nýrri og ferskri forgangsröðun má gera bæinn enn betri til framtíðar, fyrir okkur öll.

Í Garðabæ framtíðarinnar getur ungt fólk loksins keypt sér húsnæði vegna þess að í bænum eru byggðar hagkvæmar íbúðir fyrir ungt fólk, og þar sem samningar kveða á um hámarkshækkun á endursöluverði munu næstu ungu kaupendur hverrar eignar einnig njóta hagstæðra kjara. Vegna fjölbreyttrar uppbyggingar munu Garðbæingar geta leigt íbúð í sveitarfélaginu eða fengið búseturéttaríbúð, t.d. ef þeir komast ekki inn á húsnæðismarkaðinn eða ef þeir þurfa að hverfa af húsnæðismarkaði þegar aðstæður fjölskyldna breytast.

Uppbygging innviða í Garðabæ framtíðarinnar tekur mið af íbúaþróun og bærinn er meðvitaður um að helstu nauðsynjar og þjónusta á borð við leik- og grunnskóla eiga helst að vera aðgengilegar í fimmtán mínútna göngufjarlægð frá heimilum fólks. Leikskólagjöld eru hófleg og hugað er sérstaklega að félagslegri einangrun ungmenna með sértæku hópastarfi á borð við hinsegin félagsmiðstöð í sérstöku ungmennahúsi.

Í Garðabæ framtíðarinnar er tekjum sveitarfélagsins forgangsraðað þannig að uppbygging á fjölbreyttum samgöngum er sett í öndvegi. Börn geta hjólað á öruggum stígum bæjarhluta á milli, fólk getur tekið strætó ef það vill og gangandi vegfarendur á öllum aldri njóta góðs af minni umferðarhraða og aðgreindum hjóla- og göngustígum. Garðbæingar þurfa ekki að nota bílinn sinn frekar en þeir vilja og geta lagt sitt af mörkum til þess að vinna gegn loftslagsbreytingum, enda tekur Garðabær fullan þátt í því verkefni að forða mannkyni frá loftslagshamförum.

Í Garðabæ framtíðarinnar er fólki sem á þarf að halda tryggt öruggt húsnæði á vegum bæjarins. Uppbygging félagslegra úrræða er ekki lengur nær eingöngu á höndum nágrannasveitarfélaga, heldur tekur Garðabær stoltur þátt í að grípa það fólk sem höllustum fæti stendur, reisa það við og styðja. Í Garðabæ framtíðarinnar er framúrskarandi þjónusta við fatlað fólk og aðgengismál alltaf höfð í huga við framkvæmdir. Bæjarbúar í Garðabæ framtíðarinnar geta verið stoltir af þeirri félagslegu þjónustu sem er veitt.

Í Garðabæ framtíðarinnar er Garðatorg blómleg miðstöð menningarlífs og verslunar, þar sem fólk situr úti með drykk á góðviðrisdögum og nýtur samveru með skemmtilegu fólki. Menningarhús Garðabæjar heldur úti fjölbreyttri dagskrá fyrir alla aldurshópa og mannlífið blómstrar.

Garðabær framtíðarinnar tekur utan um og ýtir undir sérstöðu hverfa sinna, eflir þau og styrkir. Þar fá félagasamtök og íþróttafélög sambærileg framlög og áhuga frá sveitarfélaginu, óháð því hvar þau eru í bænum. Í Garðabæ framtíðarinnar finnum við nefnilega öll að við tilheyrum heildinni og erum samstíga í því að búa til umhverfi þar sem allir hafa tækifæri til þess að blómstra á eigin forsendum.

Garðabæjarlistinn hefur skýra framtíðarsýn og er tilbúinn til að fylgja henni eftir. Við bjóðum Garðbæingum með okkur í þessa vegferð og hlökkum til kosningabaráttunnar sem framundan er. Saman getum við skapað enn betri Garðabæ.

Höfundur er oddviti Garðabæjarlistans fyrir sveitarstjórnarkosningar 14. maí nk.