Categories
Fréttir

Ert þú Garðbæingur?

Þorbjörg Þorvaldsdóttir skrifar:

Þegar ég var barn rétt fyrir aldamót lék ég mér stundum í móanum þar sem nú er Akrahverfið. Síðan þá hefur íbúafjöldi Garðabæjar ríflega tvöfaldast, bæði með sameiningu Garðabæjar og Álftaness og uppbyggingu nýrra hverfa. Fólk sem flytur í bæinn kemur alls staðar að, utan af landi, úr öðrum sveitarfélögum á höfuðborgarsvæðinu eða erlendis frá. Sumt fólk er líka að flytja aftur í bæinn sinn, eftir að hafa byrjað búskap í öðru sveitarfélagi. 

Sjálf flutti ég í bæinn átta ára gömul. Pabbi minn ólst sjálfur upp í Garðabæ frá 10 ára aldri, amma mín og afi byggðu sér heimili í Lundunum og langamma og langafi á Arnarnesi. Samt hefur mér ekkert alltaf fundist ég tilheyra í Garðabæ. 

Það er lýðheilsumál að finnast maður tilheyra samfélaginu sem maður býr í. Vinur minn úr grunnskóla sagði við mig fyrir nokkrum árum: Ég bjóst aldrei við því að þú myndir setjast að í Garðabæ. Síðan þá hef ég oft velt því fyrir mér af hverju honum fannst það, af hverju hann taldi að samfélagið í Garðabæ væri ekki eftirsóknarvert fyrir mig og þá líka hvað það þýðir að tilheyra í Garðabæ.

Oft heyri ég fólk segja eitthvað á þessa leið: Já, já, ég er flutt í Garðabæ, ég er samt ekkert svona Garðbæingur-Garðbæingur. Mín spurning er: Hvað er það? Og skiptir það raunverulega einhverju máli? Við erum ekki öll rótgróin hérna, en við byggjum samt þetta samfélag saman. Það á að vera auðvelt að finna sér stað innan samfélagsins okkar, finna að maður tilheyri. Við getum verið Garðbæingar og Siglfirðingar, Garðbæingar og Grindvíkingar, Garðbæingar og Pólverjar – nú, eða Álftnesingar.  

Margar af áherslum Garðabæjarlistans fyrir kosningarnar nú í vor snúast um nákvæmlega þetta: Að fleira fólk fái að tilheyra, að fleira fólk tengi við bæinn okkar. Að fleira fólk finni sér samfélag í bænum, hitti annað fólk og njóti þess sem bærinn hefur upp á að bjóða. Að öll börn og ungmenni geti notið þess að stunda íþróttir og tómstundir, að börnum sem skera sig úr fjöldanum líði vel í skólanum sínum, að fólk þurfi ekki að vera efnað til að koma sér upp heimili hérna. Ég vil að fólk viti að við erum fjölbreytt og finni að það er styrkur.  

Ég vil að allt fólk upplifi að Garðabær sé sinn bær. Því við eigum hann öll saman.

Höfundur er bæjarfulltrúi og oddviti Garðabæjarlistans X-G. Greinin birtist fyrst í Garðapóstinum 14. maí 2026.

Categories
Fréttir

Suðurhlíð Hnoðraholts: Almannagæði fyrir útvalda?

Guðjón Pétur Lýðsson skrifar:

Skipulag nýrra hverfa snýst um lífsgæði, jöfnuð og framtíðarsýn. Í Garðabæ stöndum við nú á tímamótum þar sem ákvarðanir dagsins í dag móta hvernig samfélagið okkar verður til lengri tíma. Spurningin sem við verðum að spyrja okkur er: Ætlum við að byggja bæ fyrir þröngan hóp fólks, eða fyrir okkur öll?

Garðabær hefur lengi verið eftirsóttur staður til að búa á, ekki síst vegna nálægðar við náttúru, góðra innviða og öflugrar þjónustu. En við verðum líka að horfast í augu við þá staðreynd að landrými til uppbyggingar er takmarkað. Hlíðar sem snúa í suður, sem dæmi, eru ekki óþrjótandi auðlind, og því skiptir miklu máli hvernig við nýtum þau svæði sem eftir eru. 

Núverandi meirihluti í bæjarstjórn hefur í kosningabaráttu sinni lagt áherslu á uppbyggingu sérbýlis. Þar hefur suðurhlíð Hnoðraholt verið nefnd sérstaklega, því þar vill meirihlutinn skipuleggja og úthluta 200 sérbýlislóðum. Slík uppbygging þjónar vissulega ákveðnum hópi vel, en hún útilokar jafnframt stóran hluta íbúa frá því að geta notið þeirra gæða að fá sólarljós inn um gluggana og upplifa ábatann sem af því hlýst. Ekki allir hafa fjárhagslegt bolmagn til að fjárfesta í einbýli, og það má ekki verða forsenda þess að njóta þeirra gæða sem Garðabær hefur upp á að bjóða. 

Almannagæði snúast um aðgengi. Aðgengi að húsnæði, aðgengi að grænum svæðum, aðgengi að þjónustu. Þegar við skipuleggjum ný hverfi verðum við að hafa jafnt aðgengi að leiðarljósi. Það er óásættanlegt árið 2026 að byggja markvisst upp hverfi sem fyrirséð er að aðeins fáir hafi efni á að búa í.

Meirihlutinn hefur í gegnum tíðina klúðrað mörgum hverfum, þar sem annars vegar mörgum stórum blokkum er troðið á lítið svæði eða mikið landsvæði notað einungis til uppbyggingar sérbýla. Þetta er auðvitað í mikilli þversögn við hvað raunverulega virkar – og skapar einsleitt og skipt samfélag. 

Garðabæjarlistinn telur að framtíðarskipulag, meðal annars í suðurhlíð Hnoðraholts, eigi að byggja á blönduðum hverfum þar sem fjölbreyttar húsagerðir fara saman: íbúðir, raðhús, parhús og einbýli. Slík nálgun stuðlar að heilbrigðara samfélagi þar sem fólk á mismunandi lífsskeiðum og með ólíkan efnahag getur búið hlið við hlið. Hún eykur einnig líkur á líflegu mannlífi, betri nýtingu innviða og sterkari samfélagsanda. Það á að byggja þétt í námunda við stofnvegi og eða öflugar almenningssamgöngur.  

Við viljum sjá Garðabæ þróast sem samfélag þar sem fleiri fá tækifæri til að setjast að, ala upp börn og taka þátt í samfélaginu án þess að þurfa að taka á sig óraunhæfa fjárhagslega byrði. Það er ekki aðeins sanngjörn stefna, heldur einnig skynsamleg til lengri tíma litið.

Valið er okkar. Byggjum bæ sem endurspeglar fjölbreytileika samfélagsins. Setjum X við G á kjördag, 16. maí. 

Höfundur er varabæjarfulltrúi og situr í 2. sæti Garðabæjarlistans. Greinin birtist fyrst í Garðapóstinum 14. maí.

Categories
Fréttir

Atkvæði er rödd

Ég ólst upp í Póllandi á tímum kommúnisma. Þar var talað um kosningar, en merking þeirra var allt önnur en við þekkjum í lýðræðissamfélagi.

Fólk fór á kjörstað, kjörseðlar voru til staðar. Það voru ræður, slagorð og áróður. Á yfirborðinu leit þetta út eins og lýðræði. En raunverulegt val var takmarkað og niðurstöðurnar ekki alltaf endurspeglun á vilja fólks.

Í pólskri sögu er til dæmi sem margir þekkja: „3 x TAK“ — „þrisvar já“. Þjóðaratkvæðagreiðsla sem átti að sýna vilja þjóðarinnar, en síðar kom í ljós að niðurstöðunum hafði verið hagrætt. Þegar maður elst upp með slíkar sögur í kringum sig lærir maður að taka kosningaréttinum ekki sem sjálfsögðum hlut.

Kannski er það þess vegna sem mér finnst svo mikilvægt að við nýtum réttinn sem við höfum hér á Íslandi. Við búum í samfélagi þar sem við getum haft skoðanir, gagnrýnt, boðið okkur fram, kosið, skrifað greinar, spurt spurninga og kallað eftir breytingum. Það er réttur sem fólk í mörgum löndum hefur barist fyrir og sum hafa greitt mjög hátt verð fyrir.

Lýðræði er ekki fullkomið kerfi. Stundum er það hægt, ósanngjarnt og okkur finnst stjórnmálin fjarlæg, flókin eða þreytandi. Stundum hugsum við: „Mitt atkvæði breytir engu.“ En það er einmitt þannig sem lýðræði veikist — þegar fólk hættir að trúa því að rödd þess skipti máli.

Winston Churchill sagði árið 1947 að lýðræði væri „versta stjórnarformið, fyrir utan öll hin sem hafa verið reynd“. Með því var hann ekki að segja að lýðræði væri fullkomið, heldur að þrátt fyrir alla galla þess væri það samt betra en önnur stjórnarform sem heimurinn hafði kynnst. Í sömu ræðu lagði hann áherslu á að fólkið ætti að ráða og að almenningsálitið ætti að hafa áhrif á þá sem fara með völdin.

Mér finnst þetta góð áminning. Lýðræði virkar ekki vegna þess að það er gallalaust, heldur virkar það vegna þess að við tökum þátt og gefumst ekki upp á því. Við megum ekki gleyma að kosningar snúast ekki bara um flokka og frambjóðendur. Þær snúast um það hvernig samfélag við viljum búa í. Þær snúast um leikskóla, skóla, húsnæði, samgöngur, þjónustu við eldra fólk, inngildingu, umhverfi, menningu og það hvort fólk upplifi að það eigi raunverulega heima í samfélaginu sínu. Í sveitarstjórnarkosningum er þetta sérstaklega áþreifanlegt. Þá erum við ekki aðeins að kjósa um stór orð og fjarlægar hugmyndir. Við erum að kjósa um nærumhverfið okkar. Um göturnar sem börnin okkar ganga um, skólana sem þau sækja, þjónustuna sem fjölskyldur þurfa á að halda og það hvernig bærinn okkar tekur á móti fólki, hlustar á það og gefur því tækifæri til að taka þátt.

En lýðræði má ekki bara birtast á fjögurra ára fresti, það þarf að lifa á milli kosninga. Það þarf að sjást í því hvernig bæjarfélag talar við íbúa, hvernig ákvarðanir eru teknar og hvort fólk upplifir að það geti haft áhrif áður en allt er þegar ákveðið.

Garðabær hefur þegar ýmsar leiðir fyrir íbúa til að koma sjónarmiðum sínum á framfæri, meðal annars íbúafundi, samráðsgátt og ábendingagátt. En við í Garðabæjarlistanum teljum að við getum gert betur. Við viljum efla lýðræði í Garðabæ þannig að þátttaka íbúa verði raunverulegri, aðgengilegri og nær daglegu lífi fólks. Við viljum auka gagnsæi, bæta aðgengi að upplýsingum og skapa vettvang þar sem fjölbreyttar raddir fá að heyrast. Við viljum meðal annars stofna íbúaráð í öllum hverfum Garðabæjar, tryggja fjölbreytta þátttöku í þeim, setja upp stafræna samráðsgátt, gera upplýsingar og samráð aðgengileg á fleiri tungumálum og tengja niðurstöður samráðs beint við ákvarðanatöku. Við viljum að fólk hafi ekki bara atkvæði á kjördag, heldur rödd í sínu nærumhverfi. Að ungmenni, foreldrar, eldra fólk, fatlað fólk, innflytjendur, leigjendur, eigendur, fólk í öllum hverfum og með ólíka reynslu geti sagt: „Þetta skiptir mig máli. Þetta þarf að laga. Þetta vil ég sjá breytast.“

Slík þátttaka byrjar alltaf á því að við nýtum þann grundvallarrétt sem við höfum: að kjósa. Atkvæðið á kjördag ræður því hver fær umboð til að taka ákvarðanir, hvaða áherslur verða ráðandi og hvort hugmyndir eins og hverfisráð, meira samráð og opnari stjórnsýsla komast í framkvæmd.

Atkvæði sem er notað segir: Ég skipti máli. Mín rödd skiptir máli. Samfélagið mitt skiptir máli.

Og við í Garðabæjarlistanum vitum að þetta er ekki bara falleg setning. Í síðustu sveitarstjórnarkosningum fengum við tvo fulltrúa í bæjarstjórn. Samkvæmt Kosningasögu vantaði Garðabæjarlistann aðeins 12 atkvæði til að ná þriðja fulltrúanum. Tólf atkvæði, nokkrir einstaklingar, nokkrar fjölskyldur, nokkrir sem ákveða að mæta — eða mæta ekki. Þess vegna skiptir hvert atkvæði máli.

Við erum heppin að geta kosið, gagnrýnt og boðið fram aðra sýn og beðið fólk um umboð til að vinna fyrir henni.

Við megum ekki gleyma að kosningaréttur hefur aðeins áhrif ef við notum hann. Þess vegna vil ég hvetja alla sem hafa kosningarétt: Mætið. Kjósið. Notið röddina ykkar. Ekki láta aðra ákveða fyrir ykkur og halda að atkvæðið ykkar breyti engu. Í Garðabæ vitum við að örfá atkvæði geta ráðið því hver situr við borðið, hvaða mál komast á dagskrá og hvaða raddir fá að heyrast.

Lýðræði lifir ekki af sjálfu sér. Það lifir þegar við mætum og stundum byrjar breytingin ekki með háværri byltingu, heldur með einum litlu krossi á kjörseðli.

Höfundur skipar 3. sæti á lista Garðabæjarlistans í Garðabæ. Greinin birtist fyrst á Vísi 13. maí.

Categories
Fréttir

Fjöl­skyldu­vænn Garða­bær: Inn­leiðum sumar­frí­stund

Finnur Jónsson skrifar:

Maímánuður er genginn í garð, sólin skín og sumarleyfið nálgast.

Fram undan eru bjartir dagar sem flestir munu vonandi njóta í faðmi fjölskyldu og vina. Fyrir barnafjölskyldur og þá sérstaklega fjölskyldur ungra barna getur þessi árstími þó einnig verið streituvaldandi. Um þessar mundir keppast foreldrar við að skipuleggja sumarið og skrá börnin sín á hinu ýmsu sumarnámskeið til þess að brúa bilið milli þeirra orlofsdaga sem þeir eiga rétt á og sumarleyfis barnanna þeirra.

Aðstæður fólks eru mismunandi en líklega er þó nokkuð óhætt að fullyrða að flestir foreldrar myndu kjósa það að verja sem mestum tíma með börnunum sínum. Staðreyndin er hins vegar sú að foreldrar þurfa einnig að tryggja afkomu fjölskyldunnar og er mikilvægt að tekið mikið af raunveruleika fólks og ólíkum aðstæðum þess við skipulag þeirrar þjónustu sem því stendur til boða.

Í Garðabæ er ekki starfrækt sumarfrístund líkt og víða er boðið upp á í nágrannasveitarfélögunum. Garðabæjarlistinn hefur frá upphafi beitt sér fyrir því að sumarfrístund á vegum frístundaheimila skólanna verði einn af þeim valkostum sem fjölskyldum býðst yfir sumartímann – til viðbótar við þau námskeið sem eru í boði á vegum félaganna í bænum.

Á því kjörtímabili sem nú er að líða undir lok hefur Garðabæjarlistinn í nokkrum ræðum og fyrirspurnum í bæjarstjórn vakið athygli á málinu og lagt fram tillögur þess efnis að skipulögð verði sumarfrístund á vegum frístundaheimilanna við grunnskóla Garðabæjar. Bókun þess efnis var m.a. lögð fram á fundi bæjarstjórnar í september 2025.

Garðabæjarlistinn hefur frá upphafi staðið með barnafjölskyldum og hefur ítrekað sýnt það í verki. Að mati Garðabæjarlistans ætti að vera sjálfsagt að litið sé á starf frístundaheimila bæjarins yfir sumartímann sem grunnþjónustu sem stendur þeim sem á þurfa að halda til boða. Garðabær á að vera fjölskylduvænt sveitarfélag þar sem málefni barna og fjölskyldna eru forgangsmál.

Höfundur skipar 4. sæti á lista Garðabæjarlistans í Garðabæ. Greinin birtist fyrst á Vísi 9. maí 2026.

Categories
Fréttir

Garða­bær: Menning, um­hverfi og lífs­gæði fyrir okkur öll

Sveinbjörg Vilhjálmsdóttir skrifar:

Garðabæjarlistinn gengur nú til kosninga óháður öllum stjórnmálaflokkum. Hann hefur setið í bæjarstjórn í tvö kjörtímabil og fékk 20.9% atkvæða í síðustu kosningum og tvo menn kjörna, en aðeins vantaði 12 atkvæði til að þriðji maður næði kjöri.

Garðabæjarlistinn er stærsti flokkurinn í stjórnarandstöðu. Það er skrítið að tala um stjórnarandstöðu í bæjarmálum. Að kosningum loknum eiga allir flokkar að sjálfsögðu að taka höndum saman að framgangi bæjarins í sameiningu og láta alla flokkadrætti lönd og leið. Því miður hefur það ekki tíðkast í íslenskum stjórnmálum nema til undantekninga. Þeir sem veljast til forystu í bænum okkar að loknum kosningum ættu að hafa þetta í huga og samþykkja allar góðar tillögur, hvaðan sem þær koma og í sameiningu að efla bæinn okkar allra. Ég tel að flestir bæjarbúar geti tekið undir þessa kröfu.

Ég er íbúi á Álftanesi og hef fyrir hönd Garðabæjarlistans setið í menningar- og safnanefnd og í öldungaráði á kjörtímabilinu. Hér eru þau atriði sem ég vil vekja athygli á nú í aðdraganda kosninga.

Menningarmálin

Það hefur margt gott verið gert á undanförnum árum og þar má t.d. nefna menningarmál sem hafa tekið stakkaskiptum síðan ráðinn var menningarfulltrúi bæjarins árið 2020 og var ætlað að efla starf­semi Hönn­un­arsafns Íslands, Bóka­safns Garðabæj­ar, minjag­arðsins Hofs, bursta­bæj­ar­ins Króks og aðra starf­semi á sviði menn­ing­ar í bæn­um. Ólöf Breiðfjörð var ráðin í starfið og vorum við einstaklega heppin að fá svo dugmikinn, metnaðarfullan og hæfan fulltrúa sem raun ber vitni. Ólöf hefur lyft grettistaki í menningarmálum á þessum 5 árum, m.a. í barnamenningu svo ég tali nú ekki um Jazzþorpið sem sló öll met í aðsókn þetta árið og stendur sannarlega fyrir sínu.

Nú er svo komið að okkur sárvantar menningarhús fyrir menningarstarfsemi í bænum og þó fyrr hefði verið. Menningarhús hefur verið til umræðu í Garðabæ í mörg ár en nú er komið að því að gera eitthvað í málunum. Staðsetningin hefur t.d. lengi vafist fyrir mönnum. Bókasafn Garðabæjar er í algjörlega ófullnægjandi húsnæði og ótrúlegt hvað starfsfólk safnsins getur boðið uppá við þessar aðstæður. Einnig vantar góðan sal til tónleikahalds og listsýninga. Allt þetta ætti að rúmast í menningarhúsi, ásamt fleiru.

Þar sem bærinn er svo dreifður eins og raun ber vitni er nauðsynlegt að stuðlað sé að menningarviðburðum í úthverfum svo sem Álftanesi og Urriðaholti. Það mætti hugsar sér hverfisstjórn sem hefði m.a. viðburði á sinni könnu.

Loksins var komið að Tónlistarskólanum en fyrsta skóflustunga var tekin að stækkun skólans á dögunum og gert er ráð fyrir að kennsla geti hafist í nýju álfunni haustið 2028. Þetta er sannarlega fagnaðarefni en meira þarf til en húsnæði. Meira fjármagn þarf til reksturs skólans svo að stytta megi biðlista, sérstaklega þar sem íbúum er stöðugt að fjölga, en það er óásættanlegt með öllu að börn þurfi að bíða í ár eða lengur til að komast í tónlistarnám.

List þarf þar að auki að vera sýnilegri í bænum en Garðabær er fátækur af útilistaverkum og þau sem eru fyrir eru kannski ekki staðsett á réttum stöðum. Úr þessu þarf að bæta.

Garðatorg

Garðatorg hefur verið hálfgert vandræðabarn þar sem það var ekki hugsað til enda frá byrjun heldur í smáskömmtum. Það er höfuðverkur að vita hvað best er að gera í stöðunni eins og hún er í dag, en það er alveg ljóst að of mikið er af bílum og steinsteypu. Við þurfum mannvænlegra torg með með grasi og gróðri.

Garðabær er mjög ríkur af fjölbreyttum og fallegum útivistarsvæðum en við þurfum líka á fallegri náttúru að halda í byggð svo sem almenningsgörðum sem ættu að vera í öllum hverfum bæjarins.

Álftanes

Uppbygging hefur verið gríðarleg á Álftanesi á undanförnum árum og er enn. Við megum ekki gleyma okkur í steinsteypu, við þurfum grænt og náttúrulegt umhverfi til að halda geðheilsu.

Álftanes hefur sérstöðu sem fuglaparadís við þurfum einnig að taka tillit til fuglanna í allri uppbyggingu.

Sjávarvarnir eru í algjöru lamasessi á nesinu og hafa verið til margra ára. Sjórinn gengur langt inná land í verstu veðrum og skilur eftir sig sand og þang langt inn á tún. Við þetta verður ekki unað mikið lengur, ýta þarf á Vegagerðina að gera eitthvað í málunum.

Bæta þarf og leggja nýja gangstíga víða um nesið. Nú þegar hjólreiðastefna hefur verið samþykkt, að frumkvæði Garðabæjarlistans, er nauðsynlegt að breikka stíga svo þeir rými bæði hjólandi og gangandi vegfarendur. Huga þarf að staðsetningu bekkja við gerð göngustíga, til þess að bæta aðgengi þeirra sem þurfa að hvílast. Þar má t.d. nefna eldra fólk.

Eldra fólk

Eldra fólk er fjölmennt í Garðabæ og margir þurfa á þjónustu að halda þegar aldurinn færist yfir. Flestir vilja búa sem lengst heima og hafa aðgengi að þjónustu. Bæta þarf aðgengi að heilsugæslu, en hún nær ekki að anna eftirspurn. Flestir vilja einstaklingsmiðaða þjónustu, jafnræði og virkt samráð. Brýnt er að fjölga hjúkrunarrýmum í bænum og tryggja viðeigandi stuðning meðan á bið stendur. Biðtími er of langur eða um 133 dagar að meðaltali. Leggja þarf áherslu á við heilbrigðisráðuneytið að hraða uppbyggingu hjúkrunarheimilis eins og kostur er.

Fjölga þarf almennum og sértækum dagdvalarrýmum á Ísafold. Forvarnir eru svo mikilvægur þáttur, ekki síst fyrir aldraða. Janus heilsuefling hefur sannað sig og nauðsynlegt er að halda áfram að styrkja eldra fólk til heilsuræktar. Það er kominn tími á að taka upp hvatapeninga fyrir aldraða, sem innleiða mætti í skrefum, svo fólk hafi meira val um það hvert það sækir sína heilsueflingu. Auk þess er mikilvægt er að efla samskipti milli eldri og yngri kynslóða, t.d. með uppbyggingu húsnæðis fyrir alla hópa og með því að efla samfélagsleg rými á borð við bókasöfn og sundlaugar.

Að lokum

Garðabæjarlistinn hefur skýra sýn á bæinn okkar, reynslu og vilja til þess að gera hlutina þannig úr garði að Garðabær verði til framtíðar bæjarfélag þar sem öllum getur liðið vel í heilnæmu og skapandi umhverfi. Við óskum eftir umboði til þess að vinna að því – fyrir okkur öll.

Höfundur skipar 9. sæti Garðabæjarlistans, X-G.

Categories
Fréttir

Sköpum samfélag í Garðabæ þar sem við erum öll velkomin

Harpa Grétarsdóttir skrifar:

Hver þekkir ekki tilfinninguna þegar vor er í lofti og við sjáum fólk flykkjast út; til að leika sér, ganga, hlaupa, sparka bolta, dytta að garðinum eða bílnum. Það er viss vellíðan sem fylgir því að sjá fólk og finnast þú tilheyra samfélagi. Það er einfalt að ýta undir þessa tilfinningu í Garðabæ með því að skapa markvisst staði, rými og aðstæður sem kalla á okkur að fara út að njóta, sýna okkur og sjá aðra.

Bókasöfn eru að mínu mati með mikilvægari almenningsrýmum sem finnast. Bókasöfn sækja fólk á öllum aldri í ýmsum tilgangi. Mörg hver mæta á bókasafnið til að sækja sér bækur. Eðlilega, það er þeirra grunntilgangur – en bókasöfn eru orðin svo mikið meira. Þau eru orðin athvarf; vettvangur fræðslu, hittinga, handavinnuhópa, föndursmiðja, og samverustaður fjölskyldna. Ávallt með bækur í forgrunni sem er verðmætt í heimi þar sem það er mikilvægara en nokkru sinni að standa vörð um lestur og lesskilning. Bókasöfn eru staður þar sem ekki er ætlast til þess af fólki að það taki upp veskið og borgi fyrir veru sína og þannig ýta þau undir jöfnuð og inngildingu. Við finnum ákall eftir því að bókasafnið í Garðabæ eigi að vera opið á sunnudögum og viljum svara því.

Sundlaugar eru frábær heilsubót og staður til að hitta fólk, enda er íslensk sundlaugamenning á heimsminjaskrá UNESCO. Þessa gjöf sem eldfjallaeyjan okkar hefur gefið okkur ætti ekki að vanmeta og auðvitað á að vera opið í sundi á kvöldin alla daga vikunnar.

Gangstéttar og stígar eru veigamikill þáttur í bænum en stéttarnar þarfnast viðhalds og uppbyggingar. Það er gríðarlega mikilvægt að við getum öll komist farið á milli staða, sama hvaða ferðamáta við kjósum. Gangandi, í hjólastól eða á línuskautum þurfum við öll að vera örugg. Það er hagsmunamál allra að geta komist leiðar sinnar og stundað á heilsubót sem útivist er. Þá er löngu orðið tímabært að gerður sé göngustígur kringum Arnarnesið.

Bæjarhátíðir á borð við okkar frábæru djasshátíð sem hefur sýnt og sannað að ákall er eftir skemmtilegum viðburðum. Í nýrri menningarmiðju er hægt að gera allri menningu hátt undir höfði, leyfa grasrótinni að vaxa og dafna, börn geta fengið sótt sínar eigin hátíðir og fjölnotarými ýta undir sköpun og gróskumikla menningu.

Leikvellir og græn svæði innan bæjarmarka efla heilsurækt og gera Garðabæ að ákjósanlegum stað til að búa, með lýðheilsu að leiðarljósi.

Með því að skapa samfélagsrými og tækifæri til að hitta fólk erum við búin að leggja grunn að góðu samfélagi þar sem öll eru velkomin.

Höfundur er í 6. sæti Garðabæjarlistans. Greinin birtist fyrst á Vísi 8. maí 2026.

Categories
Fréttir

Hvatapeningar: Garðabæjarlistinn nær árangri fyrir barnafjölskyldur

Þorbjörg Þorvaldsdóttir skrifar:

Íslenska forvarnarmódelið snýst um að halda börnum og ungmennum innan skipulagðra tómstunda sem allra lengst. Árlega ver Garðabær hundruðum milljóna í rekstur á íþróttamannvirkjum og tónlistarskóla, auk þess að gera samstarfssamninga við félög í bænum sem bjóða upp á skipulagt starf fyrir börn og ungmenni. Samfélagslegur ávinningur af þessum fjárfestingum er ótvíræður, en á sama tíma er fjöldi heimila að sligast undan gjöldum vegna tómstunda barna sinna. Það er einfaldlega ekki sjálfgefið að öll börn geti stundað íþróttir og tómstundir í Garðabæ. 

Garðabæjarlistinn hefur á kjörtímabilinu unnið ötullega að því í minnihluta bæjarstjórnar Garðabæjar að þrýsta á um betri kjör barnafjölskyldna í Garðabæ. Meðal annars höfum við leitt umræðuna í bæjarstjórn um hækkun hvatapeninga ár eftir ár. 

Hækkanir hvatapeninga

Strax eftir kosningar árið 2022 lagði Garðabæjarlistinn til að hvatapeningar yrðu hækkaðir úr 50 í 75 þúsund krónur og að þeir fylgdu framvegis verðlagsþróun frá ári til árs. Skýrsla um ólíkar leiðir til þess að létta undir með fjölskyldum vegna íþrótta- og tómstundastarfs barna var svo unnin á vegum íþrótta- og tómstundaráðs Garðabæjar eftir tillögu Garðabæjarlistans á árinu 2023. Við lögðum fram aðra tillögu í bæjarstjórn um hækkun hvatapeninga haustið 2024 og bókuðum loks enn aftur í fundargerð um nauðsyn þess að hækka þá í aðdraganda nýjustu fjárhagsáætlunar bæjarins sem afgreidd var nú fyrir jól. Með öðrum orðum: Við höfum haldið meirihlutanum við efnið allt kjörtímabilið. 

Þess má geta að Garðabæjarlistinn er eini flokkurinn í minnihluta sem hefur lagt fram beinar tillögur um hækkanir á hvatapeningum.

Pressan, bæði frá okkur og frá íbúum, ber árangur. Meirihlutinn hefur hækkað hvatapeninga í skrefum á kjörtímabilinu, en nú standa þeir í 67 þúsund krónum á hvert barn á ári. Þeir hafa þar með fylgt verðlagi í grófum dráttum frá árinu 2022 skv. verðlagsreiknivél. Einnig hefur verið komið á 15 þúsund króna viðbótarhvatapeningum fyrir tekjulægri heimili. Hefði fyrsta tillaga Garðabæjarlistans á kjörtimabilinu aftur á móti verið samþykkt árið 2022 stæðu hvatapeningar nú í 99 þúsund krónum fyrir hvert barn á ári.

Hvað með fjölgreina- og systkinaafslátt?

Á dögunum var skrifað undir samstarfssamning Garðabæjar við Stjörnuna, stærsta íþróttafélagið í bænum, þar sem tímabundið viðbótarframlag er veitt til þróunar á fjölgreinaafslætti innan félagsins. Þetta er mjög jákvætt skref að okkar mati, en betur má ef duga skal. 

Málflutningur meirihlutans í tengslum við systkina- og fjölgreinaafslátt hefur almennt verið í þá átt að félögin verði að fá að ráða þessum hlutum, þar sem það snúist um rekstur þeirra. Þess vegna leggur Garðabæjarlistinn til að bærinn axli sjálfur ábyrgð – og innleiði systkinaafslátt í gegnum hvatapeningakerfið sjálft. Það mun skipta mjög miklu máli fyrir fjölskyldur í bænum. 

Öll börn eiga að geta stundað skipulagt íþrótta-, tómstunda- og æskulýðsstarf að eigin vali. Þannig nýtum við þá innviði sem við höfum byggt upp í Garðabæ – og fylgjum eftir þeirri sýn sem hefur gert Ísland að leiðandi ríki í forvarnarmálum. Garðabæjarlistinn hefur sýnt það í verki allt kjörtímabilið að okkur er treystandi í málefnum barnafjölskyldna og að við náum árangri fyrir fólkið í bænum. Við óskum eftir atkvæði bæjarbúa þann 16. maí til þess að halda því áfram. 

Höfundur er bæjarfulltrúi og oddviti Garðabæjarlistans. Greinin birtist í Garðapósti 7. maí 2026.

Categories
Fréttir

Garðabær fyrir okkur öll – framtíðarsýn Garðabæjarlistans 2040

Guðjón Pétur Lýðsson skrifar:

Garðabær hefur á undanförnum árum vaxið mikið, en samhliða þeim vexti þarf að huga vel að uppbyggingu innviða. Við í Garðabæjarlistanum viljum vera á undan kúrfunni og horfa til framtíðar áður en öll hverfi bæjarins verða fullbyggð. Þar má nefna Hnoðraholtið, Setbergslandið og Garðaholtið sem stærstu uppbyggingarsvæðin, ásamt þéttingarreitum innan bæjarins.

Framtíðarsýn okkar fyrir Garðabæ byggir á jafnvægi – jafnvægi milli vaxtar og velferðar, og ekki síst að við byggjum hverfi sem höfða til ólíkra hópa samfélagsins. Við verðum að tryggja að sem flestir geti fundið sér stað í bænum okkar.

Skipulag og samgöngusáttmáli höfuðborgarsvæðisins eru lykillinn að þessari þróun. Með tilkomu borgarlínu og þeirri framtíðarsýn að setja Hafnarfjarðarveg í stokk opnast einstakt tækifæri til að endurmóta hjarta bæjarins. Þar getum við skapað verðmætt og lifandi byggingarland sem sameinar íbúðir, þjónustu og mannlíf: þéttari, grænni og mannvænni byggð þar sem fólk getur búið og starfað án þess að reiða sig eingöngu á einkabílinn.

Í þessu samhengi verða húsnæðismálin eitt stærsta verkefnið framundan. Í dag er hlutfall félagslegs húsnæðis og hagkvæmra íbúða of lágt miðað við íbúaþróun. Þetta hefur raunveruleg áhrif á ungt fólk, eldri borgara og tekjulægri fjölskyldur sem vilja setjast að í Garðabæ en finna sér ekki viðráðanlegt húsnæði. Til ársins 2040 þurfum við markvissa stefnu um fjölbreyttara húsnæði – fleiri litlar og hagkvæmar íbúðir, aukið framboð á leiguíbúðum á vegum óhagnaðardrifinna félaga, aukins félagslegs húsnæðis og betri nýtingu lands innan bæjarins.

Miðgarður og Stjarnan

Eitt mikilvægasta uppbyggingarverkefni bæjarins er Miðgarður. Við viljum klára þá uppbyggingu sem þar er hafin og skapa skýra miðstöð íþrótta í Garðabæ. Með ákvörðunum síðustu ára hefur starfsemi Stjörnunnar dreifst um allan bæ, með tilheyrandi óhagræði fyrir foreldra, iðkendur og félagið sjálft.

Við lítum á Stjörnuna sem eina heild. Þess vegna viljum við sameina starfsemina í Miðgarði með uppbyggingu handboltahallar, körfuboltahallar og fimleikasalar, auk nýs aðalvallar og æfingasvæða fyrir knattspyrnudeildina. Með þessu yrði til öflug miðstöð sem styrkir félagið og verður aðdráttarafl fyrir bæinn.

Fjármögnun þessa verkefnis verður tryggð með þróun Ásgarðsreitsins. Þar mun rísa þétt byggð í námunda við almenningssamgöngur, með öflugri nærþjónustu í heimsklassa – sundlaug, grunnskóla og endurnýttum fimleikasal sem breytt verður í glæsilega líkamsræktaraðstöðu. Þetta verður lifandi og eftirsótt hverfi sem tengist Ásunum, Fitjunum og Grundunum þegar nýtt byggingarland opnast með því að setja Hafnarfjarðarveg í stokk.

Álftanes – horfum fram á við

Mikil uppbygging á sér stað á Álftanesi. Þar verðum við að vera á undan kúrfunni. Fjölgun íbúa kallar á aukna þjónustu og sterkari innviði.

Stækkun grunnskólasvæðisins er nauðsynleg til að mæta framtíðarþörfum, og það sama á við um íþróttaaðstöðu. Með því að bæta við gervigrasvelli og hefja undirbúning að hálfu knatthúsi tryggjum við að börn og ungmenni hafi aðgang að góðri aðstöðu allt árið um kring.

Íþróttir og félagslíf eru hornsteinn Garðabæjar. Stjarnan og Álftanes eru stór hluti af sjálfsmynd bæjarins og því er mikilvægt að tryggja öflugt starf fyrir iðkendur á öllum aldri.

Garðabær árið 2040 á að vera samfélag sem við erum stolt af – opið, fjölbreytt og framsýnt. Samfélag þar sem við nýtum tækifærin sem felast í vexti, en gleymum aldrei því sem skiptir mestu máli: fólkinu sem hér býr.

Garðabær fyrir okkur öll verður ekki til af sjálfu sér – hann krefst skýrrar sýnar, hugrakkra ákvarðana og vilja til að hugsa lengra en til næstu ára.

Garðabæjarlistinn er skynsamt afl sem vill byggja upp samfélag fyrir okkur öll. Við óskum eftir ykkar stuðningi 16. maí.

Höfundur er varabæjarfulltrúi og skipar 2. sæti Garðabæjarlistans. Greinin birtist í Garðapóstinum 7. maí 2026.

Categories
Fréttir

Inngilding er daglegt líf

Joanna Marcinkowska skrifar:

Orðið inngilding getur hljómað stórt og jafnvel svolítið fræðilegt. En í raun snýst það um mjög einfaldan hlut: að fólk geti tekið þátt í samfélaginu eins og það er, ekki aðeins ef það passar inn í fyrirfram ákveðinn ramma.

Anna var sjö ára þegar fjölskyldan flutti til Garðabæjar. Íslenskan kom hægt og systir hennar þurfti meiri aðstoð en flest börn í bekknum. Foreldrar þeirra voru ekki viss hvert þau áttu að leita – kerfið virtist hannað fyrir þá sem þekktu það þegar. En þannig á það ekki að vera.

Fyrir okkur í Garðabæjarlistanum er inngilding ekki aukamál. Hún er leið til að hugsa um alla þjónustu bæjarins. Hún snýst um það hvort Garðabær virki í raun fyrir fólkið sem býr hér.

Í leikskólum þýðir inngilding að börn fái góðan stuðning frá upphafi, að starfsfólk hafi tíma og aðstæður til að sinna ólíkum þörfum barna og að foreldrar fái skýrar upplýsingar. Hún þýðir líka að börn sem tala fleiri en eitt tungumál eða sem þurfa meiri aðstoð mæti ekki kerfi sem bíður þar til vandinn verður stór.

Í grunnskólum þýðir inngilding að öll börn hafi raunverulegt tækifæri til að læra, eignast vini og taka þátt. Ekki bara þau sem eiga auðvelt með að fylgja kerfinu. Það þarf að styrkja íslensku sem annað tungumál, efla stuðning við börn með fjölbreyttar þarfir, vinna markvisst gegn einelti og tryggja að börn og ungmenni hafi rödd í málum sem varða þau sjálf.

Fyrir foreldra þýðir inngilding að upplýsingar frá bænum séu skýrar og aðgengilegar. Foreldrar eiga ekki að þurfa að þekkja „réttu leiðina“ í gegnum kerfið til að fá svör. Það á að vera auðvelt að vita hvert á að leita, hvaða réttindi börn hafa og hvaða stuðningur er í boði.

Fanney hefur búið í Garðabæ í þrjátíu ár. Hún er í hjólastól og vill það sama og allir aðrir – velja sér vinnu, hitta vini, taka þátt. En of oft hefur svarið verið: Við erum að skoða þetta.

Fyrir fatlað fólk þýðir inngilding raunverulegt val. Val um búsetu, þjónustu, atvinnu, tómstundir og þátttöku í samfélaginu. Aðgengi snýst um meira en ramp eða lyftu. Það snýst líka um upplýsingar, viðmót, biðlista, samráð og virðingu.

Þegar Ólafur lét af störfum urðu dagarnir skyndilega mjög þegjandi. Hann þurfti ekki hjúkrun, var ekki veikur – hann var bara einn. Hann vissi ekki hvað bærinn bauð upp á, og spurði ekki vegna þess að það leiddist honum að þykjast þurfa hjálp.

Fyrir eldra fólk þýðir inngilding að geta búið við öryggi, tekið þátt í mannlífi bæjarins og fengið stuðning áður en einmanaleiki eða veikindi verða ráðandi. Það þarf að huga að félagsstarfi, samgöngum, aðgengi, heimaþjónustu og upplýsingum um réttindi.

Inngilding snýst líka um nýja íbúa, fólk með erlendan bakgrunn, hinsegin fólk, börn í viðkvæmri stöðu, tekjulægri fjölskyldur og öll þau sem upplifa stundum að samfélagið sé ekki alveg hannað með þau í huga.

Garðabær á að vera bær þar sem öll hafa raunverulegt tækifæri til að lifa, læra, eldast, taka þátt og hafa áhrif. Bær þar sem kerfið kemur til móts við Önnu, Fanney, Ólaf og alla aðra – ekki öfugt. Þar sem fólk þarf ekki að berjast fyrir því að fá að tilheyra.

Það er inngilding í raun og veru.

Höfundur skipar 3. sæti á lista Garðabæjarlistans í Garðabæ. Greinin birtist fyrst á Vísi 6. maí 2026.

Categories
Fréttir

Hver má búa í Garðabæ?

Þorbjörg Þorvaldsdóttir skrifar:

Við þekkjum þetta mörg, uppaldir Garðbæingar, að hafa flutt úr bænum okkar til að hefja fullorðinslífið. Hluti ástæðunnar snýr að því að það getur verið spennandi og hentugt að búa á nýjum stað, en hluti af því er líka að framboð af húsnæði til kaups eða leigu í Garðabæ er varla til staðar fyrir fólk sem er að taka sín fyrstu skref utan foreldrahúsa. Þegar lítið framboð er af íbúðum fyrir ungt fólk, litlum íbúðum, þá rofnar samfellan í Garðabæ. Fólk flytur úr bænum og kemur ekki aftur, því það skýtur rótum annars staðar. Um allt höfuðborgarsvæðið eru Garðbæingar sem hefðu verið til í að búa í Garðabæ og ala upp börnin sín á eigin æskuslóðum, en áttu þess ekki raunhæfan kost vegna þess að keðjan rofnaði í upphafi. Þetta er ekki ásættanleg staða.

Sjálfstæðisflokkurinn í Garðabæ hefur frá upphafi rekið harða séreignastefnu, með örfáum undantekningum. Á meðan ákall er í samfélaginu eftir því að sveitarfélög byggi fyrir tekjulægri hópa, minna húsnæði fyrir ungt fólk, öruggar og ódýrar leiguíbúðir fyrir fólk sem er ekki í stöðu til þess að fá háar fjárhæðir lánaðar frá foreldrum fyrir útborgun, þá skilar Garðabær auðu – og það á fordæmalausu uppbyggingartímabili. Tækifærunum til þess að skapa heilbrigðan húsnæðismarkað í Garðabæ hefur þannig verið glutrað niður, einu af öðru, á undanförnum árum.

Fólk á Íslandi kaupir fasteignir því það er nokkuð örugg fjárfesting sem getur ýtt undir velsæld fjölskyldna með tímanum. Ég skil því vel þá hugsun stjórnmálamanna að vilja að sem flest fólk eignist eigið húsnæði. Það sem hins vegar gengur gegn yfirlýstu markmiði séreignastefnu er sú staðreynd að fólk sem býr í ótryggu leiguhúsnæði er ekki í stöðu til þess að safna sér fyrir íbúð á meðan. Séreignastefna eins og hún er rekin í Garðabæ, með engri áherslu á aðra kosti til að koma sér upp heimili, viðheldur þannig misskiptingu auðs í samfélaginu og ýtir undir húsnæðisóöryggi og jafnvel fátækt. Samhliða býr hún einfaldlega til einsleitni. Maður hefði haldið að það væri að minnsta kosti keppikefli hjá meirihlutanum að byggja mjög litlar íbúðir fyrir yngstu hópana til kaups, en það er heldur ekki raunin. Nýjar íbúðir í fjölbýli í Garðabæ eru stórar og dýrar.

Þegar þessi uppbyggingaráhersla Sjálfstæðisflokks er sett í samhengi við há þjónustugjöld, ónægan fjárhagslegan stuðning við barnafjölskyldur í Garðabæ og örfáar félagslegar íbúðir eru skilaboðin frá meirihlutanum skýr: Hérna á efnað fólk að búa.

Garðabæjarlistinn hafnar þessari hugsun, því við vitum að fjölbreytni er styrkur. Við viljum vera hluti af bæ sem tekur samfélagslega ábyrgð og þar sem allt fólk fær að tilheyra. Við viljum sjá fjölbreytta uppbyggingu húsnæðis sem nær utan um fleiri hópa fólks, að ungt fólk neyðist ekki til þess að flytja úr Garðabæ til að koma undir sig fótunum. Tækifærin framundan eru mýmörg, það er ekki of seint að snúa þessu við. Garðabæjarlistinn er tilbúinn í verkefnið.

Höfundur er bæjarfulltrúi í Garðabæ og oddviti Garðabæjarlistans. Greinin birtist fyrst á Vísi 29. apríl 2026.